Français – عربي – ⵜⵎⴰⵣⵗⵜ – Tamacheq – English
Kəl-tamajeq ən tannay a mosan, amaziɣ, təmos alɣadat nasan təzreg, əzdaɣan taneray daɣ assaxra. Təməddurt nasan, daɣ əssuf tan təsfrâgat aggaz ən təmost nasan. Daɣ tanat ta, ən ta daɣ du zannəkšif a wa imos attarex ən kel-Tamajaq.
Kel tamajeq nəfalalan-du daɣ awatay wan karadatəmad əd wan nəkkozatamad. Immusanan aggotnen ənnan, i marawan nasan win n azzarnen kala əxsaran akal igan esəm Tafilalet, daɣ Assaxra. Weyad immusanan ordanas kel tamajeq arat daɣ tawšet tas itawanu Garamantes du Fezzan a mosan, i mo sa san əšəl agamad ən kalan nasan fəl ammatey ən təmməren d iban aman a fəl təqqal təməddurt nasan təzreg. Mijas tawšeten šin sanatat ta, artenen əqqala kel-tamajaq.
Tin Hinan təmənokalt a təmos tellat esəm daɣ kel tamajaq. Təmaltu daɣ awatay wan karadatamad. Almaɣna n esəm-net “təntut tan həktan”, mišan təsamadəq net iyyat “təmmarot nana ketnana”. Inna attarex ən kel tamajeq təmənokalt a təmos wər nedrer a du tətəwastaɣat daɣ tamasna n assaxra. Əgan net əzama ad tənɣa gələk daɣ taneray, har əgrawan amasa daɣ enəwan ən tətaft. Igət ən bararen-net aqqalnen imarawan ən kel tamajeq.
Əzəkka ən Tin Hinan iha tamakast tan Abalessa, daɣ amas n adɣaɣan win Hoggar daɣ agala n Aljazayər. Əzəkka wa, attarex zuwaran əmos, ətəwakšaf du daɣ awatay wan əgim əd tazayat təmad əd sanatatəmərəwen əd səmos, ahantu ɣasan ən təntut, əd tammaten n azrəf iwar udəm nəmənokal ən kəl-Ərrum Constantin, əd sasaran n urəɣ,d azrəf d aratan weyyad ən tanbalt. Afrag iwartu akatab ən təfinaɣ.
Alɣadat ən kəl tamajeq, tolla əd tan n amaziɣ, itəwanay ədarəz-net daɣ Afriq tan tamasna. Əɣbadan təfuk əd talit. Šəyyad tawšeten ən kəl tamajeq kala əmosanat əlməsixitan; i marawan nasan win tawšet tas itawanu Garamantes dat iban nasan, əlməsixitan a mosan. Tənəɣəlt tan Agadaz arat daɣ ejwalan a temos ən kəl tamajeq itəwasanan, amaran tənəɣəlt tan n əlməsixitan daɣ du tət tan wanzum, tega imməttəyan s’alɣadaten ən kəl tamajeq. Dəffər məgəran n ilislam ɣur sədissatəmad nawattay, ad əqqalan kəl tamajaq ədin wan n əlislam, təzar zawazawazantu daɣ Afriq tan n ataram. Əlislam nasan, esərtayan-tu d aratan win n as əzəgzanan i marawan nasan əɣbadan tan, a mosan saɣmar ən marawan, d əsənəman. Azalada, kəl tamajeq wər nəgət a mosnen əlməsixitan daɣ Nijer.
Əlan d innokaynen kəl tamajeq əggərgasan daɣ tišət nasan kə Jula gər Marrakəš əd Tumbuktu. Təməddurt nasan, daɣ əssuf tan təsfrâgat aggaz ən təmost nasan,iyyat daɣ as nat, akatab nasan Təfinaɣ, əd əmmek was šadanan kəl amaziɣ əllan.
Tumbuktu aɣrəm a temos ihossayan, təsəmmadeq net “əljuhər ən taneray”, əkrasantu kəl-tamajeq win assitawanu Maɣšaran daɣ awattay wan nəgim əd tamadeɣ. Tumbuktu əfasan ən kəl tamajeq a taha har awattay wan nəgim d əkkozatamad, təzar obazantat kəl Sonɣai daɣ, awattay wan nəgim d əkkozatamad əd sədəsatəmərwen d etam.
Azalada, kəl tamajeq ewadan edag nəkkoz millio tan, əllaman gər tənariwen n assaxra əntanay əd imanas nasan. Təšam nasan ahan tamasna ən Nijer əd ɣələɣalayan n Agadaz daɣ imos igət nasan daɣ aytedan nakal maraw diyyan daɣ tamədey. Wiyyad kəl tamajaq han Mali, d Aljazayər, əd Libəya, əd Mortani, har tamasna ən Burkina Faso, əd Nijerəya. Əzzəmaran y əmmətey ən təmmeren, tədgazat ihərwan nasan əd jula wa tagin. Alɣadat nasan tənihaga əd teməddurt nasan daɣ taneray, tərakabdu deɣ aytedan win ta togamnen han tara ən man nasan.
Tarikh Chamal Afriquia - تاريخ شمال افريقيا 